Sử dụng bình xịt hơi cay để phòng vệ, có phạm pháp?

Hành động này của tôi có phạm tội gì không? Nếu có, thì tôi có thể thay thế bằng vật dụng gì để phòng thân?

Luật sư tư vấn

Theo điểm b, khoản 11 Điều 3, Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017 (sửa đổi, bổ sung năm 2019), bình xịt hơi cay được xác định là công cụ hỗ trợ.

Khoản 1 điều 5 của luật này cũng nghiêm cấm cá nhân sở hữu vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ, trừ vũ khí thô sơ là hiện vật để trưng bày, triển lãm, đồ gia bảo.

Do đó, việc mua bình xịt hơi cay để làm vũ khí phòng thân là vi phạm pháp luật. Nếu bạn cố tình vi phạm thì tùy theo tính chất, mức độ có thể xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo điều 306 Bộ luật Hình sự năm 2015.

Hơn nữa, nếu sử dụng bình xịt hơi cay không đúng cách (xịt ngược chiều gió) thì bạn có thể trở thành nạn nhân của hơi cay do chính mình xịt, càng dễ dàng bị kẻ xấu tấn công.

Trường hợp bạn bị người khác tấn công, bạn có quyền phòng vệ theo quy định của pháp luật tại Điều 22 Bộ luật Hình sự năm 2015. Theo đó, phòng vệ chính đáng là hành vi của người vì bảo vệ quyền hoặc lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà chống trả lại một cách cần thiết người đang có hành vi xâm phạm các lợi ích nói trên. Phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm.

Khi phòng vệ chính đáng bạn có quyền được sử dụng vũ khí như gậy gộc, gạch, đá… nhặt được ở trên đường hoặc những vật dụng khác mà bạn mang theo người để chống trả một cách cần thiết đối với kẻ đang tấn công bạn.

Pháp luật không đòi hỏi bạn phải sử dụng vũ khí tương xứng với vũ khí của kẻ tấn công. Điều này có nghĩa, nếu kẻ tấn công bằng tay không thì bạn vẫn có quyền dùng vũ khí để chống trả lại. Tuy nhiên, nếu việc chống trả rõ ràng quá mức cần thiết, bạn có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng.

Luật sư Đỗ Trọng Linh

Công ty luật Bảo An, Hà Nội